ابزار جمع آوری اطلاعات (Research Tools):
یکی از اصلی ترین بخش های هر کار پژوهشی را جمع آوری اطلاعات تشکیل میدهد چنانچه این کار به شكل منظم و صحیح صورت پذیرد کار تجزیه و تحلیل و نتیجه گیری از داده ها با سرعت و دقت خوبی انجام خواهد شد.
روش های گردآوری اطلاعات پژوهش به دو دسته کتابخانه ای و میدانی تقسیم می شود.
در خصوص گردآوری اطلاعات مربوط به ادبیات موضوع و پیشینه پژوهش از روش های کتابخانه ای و جهت جمع آوری اطلاعات برای تائید یا رد فرضیه های پژوهش از روش میدانی استفاده میشود.
برای جمع آوری اطلاعات در کارهای پژوهشی چهار روش عمده را مورد استفاده قرار می دهند، پیش از گردآوری داده ها باید طرح مشخص برای اینکار در نظر گرفت. پاسخ به سوالات زیر می تواند راهگشا باشد .
داده ها چگونه توصیف و تفسیر می شوند؟
چه مقدار هزینه برای گردآوری داده ها و تفسیر آنها لازم است؟
داده ها چگونه گزارش می شوند؟
استفاده از اطلاعات و مدارک موجود: در برخي تحقيقات، أملاعاتی که باید بعنوان داده مورد بررسی و تجزیه و تحليل قرار گیرند از پیش آماده هستند.
بدین صورت که محفق به دنبال اطلاعات جدید نیست بلکه می تواند نسبت به جمع آوری اطلاعاتی که از قبل تهیه شده اند و در پرونده های ( درمانگهی بیمارستانی ثبت احوال، دانشجويي، دانش آموزی و مراجعین به مراکز مختلف شهرداری ها و ... ) موجود است اقدام کند.
مزایا:
به واسطه موجود بودن اطلاعات ارزان است. در وقت صرفه جویی می شود مهمترین مزیت آن امکان ارزیابی روند موضوع مورد بررسی در گذشته است که در مطالعات گذشته نگر بسیار حائز اهمیت است.
معایب:
ناقص بودن و در دسترس نبود اطلاعات از اشکالات عمده این روش است.
گاهی ملاحظات اخلاقی مانع از دستیابی به اطلاعات مورد نظر می باشد.
قدیمی و کهنه بودن اطلاعات هم ممکن است در برخی موارد مطرح باشد.